2017 оны УРИА

Түүхэн замнал

Түүхэн замнал

60 жилийн түүхэнд III эмнэлгээс үүсгэн байгуулагдсан эмнэлгүүд:

  • 1955 онд Ясны сүрьеэг анагаах больниц
  • 1959 онд Хүүхдийн төв эмнэлгийн мэс засал ба бөөрний тасаг
  • 1960 онд Уушины мэс заслын тасаг
  • 1960 онд Улсын цацраг туяа эмнэлэг
  • 1961 онд Клиникийн I эмнэлгийн гэмтэл согогийн тасаг
  • 1961 онд Цацраг туяа ба нүүрний тасаг
  • 1963 онд Цусны төв станц, Клиникийн I эмнэлгийн эрүү нүүрний
  • Нүдний клиник
  • 1985 онд Сүхбаатар дүүргийн Нэгдсэн эмнэлэг
  • 2006 онд Геронтологийн үндэсний төв зэрэг салбарлан гарч өөрийн гэсэн хөгжлийн түүхээ бичих түүхэн намтартай, тус тусдаа байртай, улсын чанартай, хот хөдөөгийн нийт хүн амд эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээ үзүүлж, том эмнэлэг, төвүүд болтлоо өргөжин хөгжсөнийг дурьдахад таатай байна.
Анхны үүсэл, сууриа олж ядан байсан анхны эмнэлгийн байгууллагыг /Ардын цэргийн/ зохицуулах ардын эрүүлийг хамгаалах төлөөлөгчийн газрыг 1925 оны 10-р сарын 25-нд Дотоод явдлын яамны дэргэд байгуулсан нь тус оронд шинжлэх ухааны эмнэлэг хөгжүүлэх замыг ардын төрөөс тавьсан эхний арга хэмжээний нэг алхам байлаа. Ингэж 1925 оны 10-р сарын 25-нд анагаахын шинжлэх ухааны үндэстэй Европ эмнэлгийн хэвтүүлэн эмчлэх газрыг 8 ортойгоор ЗХУ-аас уригдаж ирсэн цэргийн эмнэлэгт ажиллаж байсан Павел Николаевич Шастин эмч анх нээж, лам төвд эмнэлгийн хамт 15 ортой, 2 хэсэг бэсрэгхэн байшинтай, нэг дор үзэх амбулаторитой "Ардын эмнэлэг" байгуулсан нь одоогийн улсын нэгдсэн I эмнэлгийн эхэн суурь тавигдсан байна.
БНМАУ-ын Эрүүлийг хамгаалах байгууллагын нэг тус эмнэлэг нь төв больницоос салбарлан 1954 оны 09-р сарын 12-нд мэс заслын больниц гэсэн нэртэй, тус бүр 50 ортой мэс заслын 1, 2-р тасаг, 15 ортой хамар хоолойн тасгийн бүрэлдэхүүнтэй байгуулагджээ. Тухайн үед баригдаад төв амбулатори гэж нэрлэгдэж байсан (Улсын клиникийн төв эмнэлгийн дэргэдэх) барилгад Засгийн газрын шийдвэрээр Дотоод яамны эмнэлгийг шилжүүлж, түүний байрлаж байсан 1939 онд баригдсан 2 давхар барилгыг (одоогийн Ж.Самбуугийн гудамжинд) мэс заслын больницод эзэмшүүлсэн байна. Мэс заслын 2 тасгийн нэг нь төлөвлөгөөт, нөгөө нь яаралтай хагалгаанд зориулагдсан байсан бөгөөд төлөвлөгөөт мэс заслын буюу 1 тасгийн бүрэлдэхүүнд урологийн тусламж үзүүлэх 10 ор ажиллаж байжээ.1955 онд клиник лаборатори, 1958 онд дотор, хүүхэд, мэдрэл, эмэгтэйчүүд, бөөр зэрэг кабинет бүхий поликлиник, 1960 онд 60 ортой дотрын тасаг, 1963 онд 60 ортой мэдрэлийн тасаг, 1964 онд 16 ортой нүдний тасаг зэрэг үндсэн тасаг амбулатори удаа дараалан нэмэгдэж өргөжиж байсан. Зүрхний цахилгаан бичлэгийн кабинет 1963 онд ажиллаж эхэлсэн ба 1959 онд биохимийн лабоатори, 1966 онд бактериологийн лаборатор мэт туслах кабинетууд байгуулагдан ажилласан.
Тус эмнэлэг нь ЗХУ-ын техник, эдийн засгийн тусламжаар Октябрын районы 1-р хорооллын дэвсгэрт баригдсан орчин үеийн эмнэлгийн шаардлага хангах, иж бүрэн шинэ байр, цогцолборт 1985 оны 04-р сард шилжин байрлав. Шинэ цогцолбор нь анх төслийн хүчин чадлаар тус бүр 60 ортой дотрын 2 тасаг, мөн тус бүр 60 ортой урологийн болон ерөнхий мэс заслын тасаг, тус бүр 30 ортой зүрх судасны мэс засал, мэдрэлийн мэс заслын болон дотрын, 15 ор бүхий сэхээн амьдруулах тасагтай, 70 гаруй кабинет тасаг бүхий параклиникийн чиглэлийн оношлогоо, эмчилгээний хэсэгтэй, өдөрт 600 хүн үзэх хүчин чадалтай поликлиникээс бүрдэл болсон юм. Цаашид стационарыг 200 ороор өргөтгөж /1х5 жилд/ манай орны зүрх судасны төв тус эмнэлгийн бүрэлдэхүүнд орж ирэх юм. Төслийн хүчин чадлыг бүрэн ашиглах, хотын хүн амыг орны хэрэгцээгээр хангах зорилгоор нарийн мэргэжлийн тасаг кабинетыг шинээр нээх, хуучин тасгуудын орны тоог нэмэх, өдрийн эмчилгээний /стационар/ зориулалттай ор гаргаж ажиллуулах зэрэг арга хэмжээ авлаа.
1986 оноос 510 ортой болж үүнээс (10 ортой сэхээн амьдруулах тасаг) Зүрх судас, Бөөр, Уушиг, Ходоод гэдэс, Ерөнхий болон зүрх судас, Мэдрэлийн мэс засал, Яаралтай мэс засал, Чих хамар хоолойн зэрэг нарийн мэргэжлийн 9 тасаг бүхий стационар, 1 ээлжинд 600 хүн үзэх хүчин чадалтай, 30-аад төрлийн нарийн мэргэжлийн кабинет бүхий поликлиник, тэрчлэн оношлогоо, эмчилгээний зориулалттай гэрэл, дулаан, цахилгаан, шавар, ус, биеийн тамир, агаар, хөдөлмөр, зүү, эмчилгээний цэгтэй нөхөн сэргээх тасаг, рентген оношлогоо, үйл онош, клиник биохими, бактерлогийн нэгдсэн лабораторийг багтаасан параклиникийн салбартай ажиллаж байжээ.Зөвлөх поликлиникийн дэргэд 20 ортой Ерөнхий мэс засал, шүд, чих хамар хоолой, нүд, өдрийн стационар зэрэг нарийн мэргэжлээр бага хагалгааны өрөөнүүд ажиллуулж эхэлжээ. 1987 оноос эхлэн поликлиникийн нөхцөлд нэг ортой, гиптноз эмчилгээний кабинет шинээр нээсэн бөгөөд 1989 оноос түүнийг 3 ортой болгон өргөтгөсөн юм. Мөн ажилчдын хөдөлмөрийн чадвар алдалтыг бууруулах ажлын хэвийн шаардлагыг алдагдуулахгүйн тулд тэдгээрийг өвчилсөн үед нь үндсэн ажлаас нь хөндийрүүлэхгүйгээр эмчлэх (ажлыг нь хийлгээд үнэгүйгээр) 3 ортой цэгийг өдрийн стационарт төвлөрүүлж, ажилчдад зориулсан реабилитацын эмчилгээний тусгай өрөө нээж ажиллуулав.
Анагаах ухааны үндэсний хүрээлэнгийн П.Н.Шастины нэрэмжит 3-р эмнэлэг болсон. Эрдэм шинжилгээ, судалгааны ажил эмнэлгийн практик үйл ажиллагаатай хослон онол практикийн нэгдмэл үйл ажиллагааг явуулж эхэлсэн. Мэдрэлийн мэс заслын мэргэжлийн баг Монгол улсын төрийн соёрхол хүртсэн. 1990 оноос тархины тараагуур судасны цүлхэнгийн үед баллоноор бөглөх эмчилгээг хийж эхэлсэн. 1991 оноос тархины тараагуур, хураагуур судасны эмгэг сүлжээрлийг бөглөх эмчилгээг хийсэн эхэлсэн. 1991онд JICA төслийн хүрээнд Inami-н биомикроскоп, офтальмоскоптой болсон нь одоо хүртэл хэрэглэсээр байна. 1991 оноос оношлогооны салбар өргөжин тэлж уян дурангийн оношлогоо эмчилгээний арга нэвтэрсэн. 1994 онд З.Өлзиймаа эмч тус эмнэлэгт анхны хиймэл болор суулгах мэс засал хийж эхэлжээ. 1994 онд поликлиникт 11-р тасаг нэртэйгээр анхны төлбөртэй тасгийг нээн ажиллуулсан. 1994 онд Уушигны дурангийн оношлогоо, эмчилгээний кабинет шинээр нээж бронхсанацийн эмчилгээ хийж эхэлсэн. 1994 онд анх суурин компьютер хэрэглэх болж статистикийн болон даатгалын анхны программууд хийгдэж эхэлсэн. 1996 оноос Дотоод шүүрэл булчирхайн 5 ор, 1 эмч нэмэгдэж Бөөр, дотоод шүүрэл булчирхайн тасаг нэртэйгээр үйл ажиллагаа явуулах болсон. 1997 оны 1 дүгээр сараас эмийн сан нь П.Н.Шастины нэрэмжит төв эмнэлэгт харьяалагдах болсон. 1997 онд чанарын менежер бие дааж орон тоогоор ажиллаж эхэлсэн. 1998 онд Герман улсын Хуман пүүсийн биохимийн хагас автомат анализаторыг анх ашиглаж эхэлсэн. Цэвэрлэгээ үйлчилгээний алба 1999 оны 04-р сарын 16-нд эмнэлгийн даргын тушаалаар байгуулагдсан. 1999 оны 04-р сарын 28 ны ЭМНХЯ-ны сайдын А/112 дугаар тушаалаар “Геронтологи-сэргээн засалтын төв”-ийг тус эмнэлгийг түшиглүүлэн байгуулсан. Монголын уламжлалт эмчилгээний тасгийг 1999 оны 12 сарын 17-нд 20 ортойгоор үүсгэн байгуулж үйл ажиллагааг нь эхлүүлсэн.
Зах зээлийн хүнд нөхцөлд төрийн өмчийн нүсэр том клиник эмнэлгийг улсын тэргүүний менежменттэй тэргүүлэх зэргийн эмнэлгүүдийн нэг болгоход анагаах ухааны доктор, профессор Б.Батсэрээдэний оруулсан хувь нэмэр хязгааргүй их ээ... Б.Батсэрээдэнэ нь 1999 оноос П.Н.Шастины нэрэмжит Клиникийн Төв эмнэлгийн даргаар ажиллах хугацаандаа эмнэлгийн бүтэц, орон тоог оновчтой болгох, эмнэлгийн эдийн засгийн чадавхыг дээшлүүлэх, өр авлагыг барагдуулах, эмчилгээ үйлчилгээний чанарыг хөгжингүй орны түвшинд хүргэх, эмнэлгийн дотоод тохижилт соёлжилтыг сайжруулах ажиллах хүн хүчний мэдлэг/ мэргэжлийг дээшлүүлэх, өвчтөн, хэрэглэгчийг дээдэлсэн эмнэлгийн тогтолцоог бий болгох, мэргэжлийг дээшлүүлэн хөдөлмөрийн хамт олны санал бодолд тулгуурлан ажиллаж доорх дэвшүүлсэн зорилтуудыг бүрэн хэрэгжүүлж чадсан юм. Дээрх шинэлэг ажлуудыг удирдан зохион байгуулж ажилласнаар эхний 2 жилийн хугацаанд (1999-2000 онд) 47 сая төгрөгийн өр авлагыг бүрэн барагдуулж, эмнэлэг, эмчилгээ үйлчилгээ хэвийн хэмжээнд явагдаж өр авлагагүй, үйлчлүүлэгчид ээлтэй эмнэлэг хамт олон болсон. Мөн "Эмчилгээний хоол", "Эмч сувилагчийг эрүүлжүүлэх төсөл", "Алсын зайн оношилгоо", "Тамхи-эмч", "Архи-эмч" гэх мэт 30 гаруй төслийг эмнэлгийн захиргаа өөрөө санхүүжүүлэн хэрэгжүүлсэн нь үр өгөөжтэй боллоо. П.Н.Шастины нэрэмжит клиникийн Төв Эмнэлгийн хамт олны нөр их бүтээлч ажлын үр дүнг үнэлж, 2005 оны 2-р сарын 07-ны өдөр “XX зууны Монгол улсын Эрүүл мэндийн салбарын шилдэг байгууллага” өргөмжлөл хүртээсэн юм.
Эмнэлгийн даргаар Б.Батчулуун нь 2005 оноос 2013 он хүртэл ажилласан бөгөөд 2013 оноос эмнэлгийн захиргааны зөвлөх, мэдрэлийн мэс заслын тасгийн зөвлөх эмчээр ажиллаж байна. Б.Батчулуун даргын эмнэлэг удирдаж буй 2005-2012 онуудад эрүүл мэндийн салбарын эрх зүйн болон салбарын үндсэн бодлогын баримт бичгүүдэд байгууллагын хөгжлийн чиг хандлагыг тодорхойлсон хэд хэдэн зорилтуудыг дэвшүүлсэн байна. Үүнд: МУ-ын Ерөнхийлөгчийн Мянганы хөгжлийн цогц бодлого, Монгол Улсын Засгийн Газрын 2008-2012 оны мөрийн хөтөлбөрт эрүүл мэндийн чиглэлээр хэрэгжүүлэх стратегийн зорилтуудад тусгагдсан “клиникийн тусгай эмнэлгүүд, мэргэжлийн төвүүдийн үйлчилгээг хөгжингүй орнуудын түвшинд хүргэх” гэсэн зорилтын хүрээнд эмнэлгийн хамт эрүүл мэндийн салбарт анх удаа “Олон улсын магадлан итгэмжлэгдсэн эмнэлэг” болох том зорилтыг хэрэгжүүлэхээр урам зоригтойгоор ажиллаж энэ зорилтын хүрээнд бид олон улсын магадлан итгэмжлэл авах үйл ажиллагааг мэргэжлийн түвшинд зохион байгуулах судалгаа шинжилгээ хийж, эмнэлгийнхээ өнөөгийн бодит байдлын хөндлөнгийн үнэлгээг 18 чиглэлээр хийх ажлыг зохион байгуулан дотоод хөндлөнгийн дүн шинжилгээ, үнэлгээний үр дүнг хэлэлцэх нээлттэй хэлэлцүүлгийг нийт удирдлагын багийн гишүүдийн хүрээнд зохион байгуулж “2010-2015 онд Байгууллагыг Хөгжүүлэх Мастер Төлөвлөгөө”-г боловсруулсан. 2008 онд Б.Батчулуун даргатай эмнэлгийн хамт олон Монгол улсын Ерөнхийлөгчийн нэрэмжит Үндэсний бүтээмжийн шагналаар шагнуулж ажлаа дүгнүүлсэн юм.